Den Haag, 1600 – 1700

Maurits

Aan het einde van de 16e eeuw, vestigde de derde vrouw van Willem van Oranje, Louise de Coligny zich in Den Haag. Zij was in 1583 in Antwerpen met Willem van Oranje gehuwd, maar haar Franse afkomst maakte haar niet populair in Nederland.

Met haar kwamen twee van de zoons mee, Maurits en Frederik Hendrik. De oudste zoon was gegijzeld door de Spanjaarden en kwam pas veel later (in 1609) weer vrij.

Maurits werd in 1585 benoemd tot stadhouder van Holland en Zeeland, maar begon eigenlijk pas vanaf 1590 een grote en bepalende rol spelen.

Hij woonde eerst op het Noordeinde, en pas later verhuisde hij naar het Binnenhof.
De historische naam voor het Binnenhof is Hof van Holland. Het ontstaan hiervan gaat terug tot de tijd van de bouw van een kasteel door de graven van Holland in de 13e eeuw.
Eeuwenlang is hier het centrum van de Nederlandse politiek gevestigd, eerst door genoemde graven, later door stadhouders, de Staten van Holland, gevolgd door de Staten Generaal.
Den Haag dankt haar ontstaan aan het Binnenhof, door de vestiging van besturen maar ook werklieden die in de nabijheid voor bebouwing en onderkomen zorgden. Door de eeuwen heen breidde deze bebouwing zich steeds verder uit, tot de omvang van de huidige stad.

Het Binnenhof, eind 16e eeuw

Ook Maurits probeerde Die Haeghe van stadsmuren te voorzien, en er werden zelfs ontwerp tekeningen gemaakt. Het geld was opnieuw beschikbaar gemaakt, maar uiteindelijk is het er weer niet van gekomen.
Het toenmalig dorpsbestuur van Die Haeghe wilde meer zeggenschap als de muren gereed zouden zijn, maar hiervoor voelde de Staten Generaal weinig, en het plan ging niet door.
Wel kwam er uiteindelijk in 1614 een grachtenstelsel dat de vijand buiten zou moeten houden. Met deze grachten zou ook de bevoorrading een stuk beter en makkelijker moeten worden.

In 1625 sterft Maurits in Den Haag een natuurlijke dood. Zijn broer, Frederik Hendrik volgde hem op, en werd de nieuwe stadhouder van Holland. Een jaar later wordt Holland deel van de Bataafse Republiek.

Zicht op het Mauritshuis en de brug komend vanaf het Binnenhof, 1730

Frederik Hendrik

Na het overlijden van Maurits, volgde zijn halfbroer Frederik Hendrik hem op. Als toegang tot het Binnenhof waren er twee poorten, de Stadhouderspoort en de Grenadierspoort. De Grenadierspoort gaf toegang tot de moes- en siertuinen van het paleis. Frederik Hendrik liet deze veranderen in een groot en statig plein, dat Stadhouders plein werd genoemd, om het paleis meer allure te geven.
Ondanks al die statige aanpassingen, en vorstelijke allure lag Die Haeghe nog steeds in een uithoek, en kreeg daardoor weinig buitenlandse bezoekers.

Toen Maurits op sterven lag, gaf hij aan dat Frederik Hendrik niet de opvolger zou worden, mits hij zou trouwen. Frederik Hendrik was nog steeds vrijgezel en 41 jaar oud. Hij had wel een relatie met Amalia van Solms, en op verzoek van broer Maurits werd er gehuwd. Twee weken later zou Maurits komen te overlijden.

Frederik was echter meer krijgsman dan staatsheer, en de volgende 20 jaar trok hij er regelmatig op uit vanaf het voorjaar tot het najaar, teneinde het leger te kunnen aanvoeren. Hij bracht de wintermaanden wel door in Die Haeghe, maar bemoeide zich vrij weinig met de politiek.
Wel liet hij verschillende paleizen bouwen, en het prestige van Oranje en Die Haeghe nam toe. Die paleizen werden gebruikt voor steeds groter wordende feesten en ontvangsten, en buitenlandse architecten werden betrokken bij ontwerp, bouw en de aanleg van tuinen.
Ook een aanzienlijke en groeiende kunstcollectie moest het aanzien vergroten. Samen met Amalia deelde hij een passie voor schilderijen en kunst. Een deel van deze collectie kwam later in het Mauritshuis terecht.

Frederik Hendrik kwam in Maart 1647 te overlijden en werd opgevolgt door zijn zoon Willem II van Oranje.

Willem II en Willem III van Oranje

Na het overlijden van Frederik Hendrik, werd hij opgevolgt door zijn zoon Willem II. Deze kwam echter al snel daarna in 1650 te overlijden, en heeft verder weinig voor de ontwikkeling van Den Haag betekend.

Hij werd weer opgevolgt door zijn zoon, Willem III die eigenlijk nog te jong was om de regering van Die Haeghe en de Republiek der Nederlanden in hand te nemen.
Het bestuur kwam in handen van regenten. In 1672, ook wel het rampjaar genoemd, werd de Republiek aangevallen. Frankrijk sloot een bondgenootschap met Engeland en de Bisschoppen van Keulen en Munster. In 1674 werd de vrede weer getekend, met Engeland en de beide Bisdommen, en met de hulp van Oostenrijk en Spanje werd de oorlog tegen Frankrijk voortgezet. In 1678 werd er opnieuw een vredes verdrag getekend, maar Frankrijk hield zich niet aan de voorwaarden. De Zuidelijke Nederlanden werden bezet, de handel werd ernstig geschaad, en het verval begon.
In 1688 werd Willem III aangesteld als Koning der Nederlanden.
Na deze aanstelling volgde opnieuw oorlog met Frankrijk, en werden bezittingen in het zuiden terug veroverd voor het nieuwe koninkrijk.

Verder naar de volgende eeuw