Familiewapen

Vooruitlopend op een aantal feiten, vangt met Claes van Lier, een familielijn en geschiedenis aan van 11 generaties, voor zover nu bekend.

Het heeft tot nu toe jaren en jaren van onderzoek gekost om zover te komen, en het werd tijd om een en ander vast te leggen voor het komende nageslacht.

Lange tijd is er ook met hoop gezocht naar familiewapen. Dat zou uiteindelijk een mooie completering en afsluiting maken. Helaas waren alle voorouders slechts eenvoudige en hardwerkende mensen die vaak ook nog op de grenzen van de armoede leefden. Een oud en bestaand familie wapen is dus niet gevonden.

Er bestaan familiewapens die gevoerd werden door meer aanzienlijke personen met dezelfde naam, maar die hebben niets met ons geslacht te maken.

Voorbeelden hiervan zijn de Heren van onder andere Oosterwijk en Zoetermeer.
Deze Heren kwamen voort uit een geslacht van Lier dat de oorsprong had in Belgie.
Een Nicolaas van Lier, leefde van 1475 tot 1531, en was de Heer van Berghem, gelegen in de buurt van Antwerpen. Rond 1510 was hij onder andere ook de Heer van Bergen op Zoom en vervulde enige tijd de rol als burgemeester aldaar.

Door de volgende generaties en de diverse huwelijken, onder andere met de families Rijgersberg, van Wassenaar, van Duivenvoorde en anderen, werden meer landerijen en gebieden verkregen.
De titel “Heer of Vrouwe van” kregen toevoegingen als baron en baronesse, naast de namen die verwezen naar de (door huwelijk verkregen) eigendommen.
Voorbeelden hiervan zijn onder andere; Heer van Oosterwijk, Vrouwe van de beide Katwijken, en Willem Willem baron van Lier van Katwijk die gehuwd was met Geertruid Anna baronesse van Wassenaar van Duivenvoorden. Een mond vol dus.

Hiernaast, een tweetal wapens gevoerd door die diverse aanzienlijke families. Het eerste, in zilver drie zwarte lelies, het tweede, in zilver drie zwarte lelies met afgesneden voet.
Het eerste wapen behoorde tot de tak in Zuid Holland, het tweede wapen behoorde tot de tak in Zeeland, die ook van Liere werd genoemd.

In Brabant komen zowel de families Lier als van Lier voor. Het familiewapen hiernaast wordt gevoerd door een familie Lier in Noord Brabant, waarvan de voorouders ook uit Duitsland (Nassau) afkomstig zijn. Er is echter geen relatie gevonden.
De beschrijving van dit wapen:
In blauw een keper vergezeld van twee rozen, groen gepunt en beneden een geopende burcht met opgetrokken valdeur, alles in zilver.



Als laatste hieronder nog een familiewapen van een familie van Lier, waarvan niet precies bekend is wie de wapenvoerder was, maar wel de aanleiding gaf tot de rest van het verhaal hieronder.

Dit wapen wordt als volgt beschreven:
Wapen gedeeld: I in goud een zwarte leeuw, rood getongd; II doorsneden: a in blauw drie zilveren klophamers; b in goud een gaand zwart paard. Het wapen werd omschreven in “Waapen boeck van adelijke en aanzienelijke famiellien in de 17 provintien van de nederlanden”
Verzameld en omschreven in het Wapen boek van Reinier van Heemskerck. De leeuw is in ieder geval Vlaams, dus ook dit wapen kan bij de boven genoemde families gehoort hebben.

De afbeelding was jarenlang in mijn bezit, zonder dat ik er verder iets mee kon doen.
Na alle jaren stamboek onderzoek, en diverse (familie) lijnen uitgezocht te hebben vond ik het nodig om hier toch eens meer aandacht aan te besteden, meer nog door het feit dat er bij onze voorouders geen spoor van een familiewapen gevonden was.

Wat is de toegevoegde waarde van een familiewapen? In de huidige tijd weinig. In de lang vervlogen tijden, diende het wapen als herkennings middel. Het was prettig om te weten wie er in de strijd vriend of vijand was. Als alle personen aan de zelfde zijde om als voorbeeld een van de boven genoemde wapenschilden met de lelies voerden (in die tijd op het schild) dan kon men ervan verzekerd zijn dat een persoon met bijvoorbeeld een blauw schild en daarop een gele circel, niet tot de zelfde zijde behoorde, en geen goede bedoelingen kon hebben.

Het is om die reden ook, dat de oudere familiewapens het meest eenvoudig waren uitgevoerd. De kleuren en stukken (afbeeldingen) daarop, werden steeds meer, naast de schildverdelingen om zich van anderen te (kunnen) onderscheiden.

Het beschrijven van een wapen zoals hierboven ook gegeven, werd gedaan door een heraldicus, en onder de term heraldiek verwijst men naar de instantie die het gebruik en de samenstelling van een wapen regelt. In Nederland is dat onder andere het Nederlands Genootschap voor de Heraldiek, waarvoor de onderstaande link: https://genootschap-heraldiek.nl/

In de huidige tijd, is de heraldiek of wapenkunde in de brede zin van het woord een hulpwetenschap van de geschiedenis.Dat de heraldiek nog steeds leeft, blijkt uit het feit dat er jaarlijks nog aantallen familiewapens ontworpen en geregistreerd worden.

Voor dit ontwerp wordt een heraldisch ontwerper ingeschakeld, het wapen dient uiteindelijk aan bepaalde eisen te voldoen, en moet verantwoord zijn, waarna het wordt opgenomen in het Wapenregister Familienamen.

Het wapen voor de familie van Lier, werd op aanvraag ontworpen door Heraldisch atelier De Raaf: https://www.atelierderaaf.nl/

Een en ander gaat in samenwerking met de aanvrager, en het eerste ontwerp en voorstel zag er als onderstaand uit:

Een lier. Een middeleeuws tokkel instrument wat ook wel wat op een harpje lijkt. Wellicht toepasselijk voor de naam, maar niet geheel wat ik in gedachten had. Bij mijn weten waren de naaste familieleden ook net zoveel muzikaal als een olifant met een blokfluit, dus dit ontwerp werd afgewezen.




Het wapen dat ik jarenlang in bezit had sprak mij op de een of andere manier aan.
Tijdens een helder moment keek ik nog eens naar de klophamers, en realiseerde dat de generaties voor-ouders niets anders dan eenvoudige werkende mensen waren geweest, die met de handen het geld verdienden.
Kon daar iets mee gedaan worden? Dat leverde onder andere de schets zoals hiernaast links op:


Nu begon er wat meer idee te komen, en de laatste wijzigingen werden aangevraagd,
Dat resultaat staat hiernaast, een hamer minder, en vervangen door een rad.

In de termen van de heraldiek is een rad een wagenwiel.

Hierna wordt na goedkeuring het wapen afgewerkt, een helm met dekkleden toegevoegd, en een wapen brief afgegeven.


De wapenbrief is nodig voor de officieele registratie, en dient samen met een stamreeks (de mannelijke lijn voorouders) inclusief bewijsvoering ingediend te worden.

De wapenbrief ziet er dan als volgt uit, waarmee de keuze en betekenis van de stukken duidelijk wordt. Tien generaties van Lier, waarvan eigenlijk alles in een afbeelding wordt samen gevat:

Beschrijving:
In goud, een groen zesspakig rad, boven vergezeld van twee rechtopstaande groene 
klophamers naast elkaar; een zwarte schildzoom.
Helmteken:
Een uitkomende vijfbladige groene lindenboom.
Helmkleden:
Groen gevoerd van goud.

Motivatie:
De zwarte schildzoom herinnert aan het wapen van de bakermat van de famile, ‘s Heerenberg, en de kleuren van het schild zijn de Haagse, de plaats waar men naar toe vertrok.
Het wiel staat ook voor die emigratie en de klophamers voor de zeer eenvoudige ambachten die men door de eeuwen heeft uitgeoefend.
In het helmteken herinnert de (stam)boom aan de takken waarin de familie zich splitste.


Wie mag er nu eigenlijk gebruik maken van dit wapen?

Dat wordt vastgelegd middels het bijbehorende wapen certificaat. Het certificaat wordt ontvangen na de registratie bij het genootschap van heraldiek en maakt alles officieel.
Er staan uiteraard geen gevangenis straffen op, of middeleeuwse martelingen om het oneigenlijk gebruik af te leren, maar een persoon met eerlijke interesse zal het gebruik of het voeren van het familie wapen respecteren.

Het wapen voor de familie van Lier is geregistreerd voor alle naamdragende nakomelingen van Pieter van Lier, die gehuwd was met Cornelia Haans.
Pieter was de eerste van Lier in onze stamboom die na de verhuizing van zijn vader in Den Haag werd geboren en dus de stamvader is van de van oorsprong Haagse familie van Lier.

Meer over Pieter en Cornelia is te vinden onder het menu personen.

3 thoughts on “Familiewapen

  1. Het wapen met de 3 klophamers zou het oorspronkelijk wapen zijn van de familie van Leefdael. In midden-Brabant rond 1000-1300de jaren. Toen een belangrijke familie, 1 tak uitgeweken naar Nederland, Noord-Holland en streek rond Utrecht, maar ondertussen uitgestorven in mannelijke lijn.Derom

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *