Jan Hendriks van Lier ?? – 1823

Grensgebied Friesland – Overijssel

In het grensgebied Friesland – Overijssel, vangt een stukje van Lier geschiedenis aan met een Jan Hendriks van Lier.
Het is onbekend wanneer en waar hij werd geboren, maar gebaseerd op huwelijks documenten van een van de zoons, zal dit rond 1740 – 1745 geweest zijn.
In 1800 huwt hij in Oldeberkoop met Hendrikje Josephs Postma.

Hendrikje werd omstreeks 1767 geboren, en is dus een stuk jonger als Jan.
Vast staat dat het echtpaar in ieder geval drie kinderen had, twee zoons en een dochter.

Het is ook niet bekend hoe het echtpaar in het levensonderhoud voorzag, maar bij de doopinschrijvingen van ieder geval twee van de kinderen komen wat feiten boven water.

De doop inschrijvingen van de oudste twee kinderen (beiden op dezelfde dag gedoopt) vermelden beide het volgende:

Vertraagde doop door kwalijke levenswijze van de ouders. Onecht kind. De ouders zijn afkomstig van Noordwolde.

Die doop inschrijvingen vonden plaats op 5 Februari 1806 in Steggerda, het oudste kind, dochter Johanna werd geboren in 1800; en het tweede kind, zoon Joseph werd geboren in 1805.
Ook in 1811, de geboorte van jongste kind / zoon Hendrikus, wordt de vermelding onecht kind gemaakt, en als ouders Jan Hendriks Besjes en Hendrikje Joosten.

Waar die naam Besjes vandaan komt is onduidelijk, maar een verklaring opgemaakt in April 1837 bij notaris Goossen Gerrits Attema in Ooststellingerwerf laat het volgende zien:
Volgens deze verklaring was Jan Hendriks gehuwd met Hendrikje Josephs Postma, en dat het huwelijk werd voltrokken op 26 Oktober 1800 in de N.H. kerk te Oldeberkoop.

Aangegeven wordt dat daar abuisievelijk vermeld staat dat de naam van de echtgenote is vermeld als Hendrikje Joosten en dat zij van RK godsdienst zouden zijn.
Daarnaast het feit dat hij op 4 Februari 1823 te Noordwolde overleden zou zijn, en daarbij abuisievelijk vermeld is als Jan Hendriks Besjes.

Zoon Joseph Jans van Lier, dan werkzaam als boerenknecht, wordt in de akte vermeld waarbij aangegeven wordt dat hij gedoopt is in de RK kerk in Oldeholtpade, maar dat bij deze doop inschrijving ten onrechte is vermeld dat hij een “onegt kind” zou zijn.

Deze verklaring / akte wordt bij het huwelijk van Joseph Jans van lier overlegd en vermeld in de huwelijksakte.

Bron: Minuutakten 1836 – 1837 notarieel archief Tresoar akte 00019 Ooststellingerwerf.
Huwelijks akte 15, Ooststellingerwerf 14 Mei 1837.

Rond het echtpaar Jan Hendriks van Lier en Hendrikje Josephs Postma blijven dus wat feiten niet geheel en al duidelijk.
Het waren in ieder geval niet de meest brave en oppassende burgers, wat later in de geschiedenis ook weer naar voren komt.

Jongste zoon Hendrikus werd geboren in 1811, en huwde in 1835 met Meintje Jans Bosch. Het echtpaar krijgt 6 kinderen, maar na de geboorte van het laatste kind in 1856 gaat het mis met Hendrikus.
In 1864 wordt hij veroordeelt tot twee jaar gevangenis straf, wegens:
“Diefstal van een schip door buiten breuk (?) op een plaats welk niet als bewoond huis wordt aangemerkt, of daarmede gelijk gesteld”

Wellicht was hij een van de eerste krakers, een fenomeen in die tijd.

De rechtbank veroordeelt hem tot twee jaar “correctionele gevangenzetting”, een straf die hij uit diende in Hoorn, alwaar hij kort na zijn vrijlating in 1866 komt te overlijden.

Rolboek arr rechtbank 1864

Ook de kleinzoons krijgen later nog al eens met de sterke arm der wet te maken.

In 1870 verschijnt Jan Jozefs van Lier (1848 – 1923) in het beklaagden bankje:

“wegens het slaan van een bedienend beambte ter gelegenheid van de waarnemening zijner bediening”

Straf:correctionele gevangen zetting van vijf dagen en het betalen der kosten.

Rolboek arr rechtbank 1870

Ook in de jaren daarop blijft het niet stil rond de familie van Lier.

Harmen, 1866 – 1911, zoon van Trijntje kreeg in 1892 een veroordeling voor stroperij.

De vier zoons van Jan van Lier en Jantje Maat:

Jochem, in 1907 een veroordeling wegens belediging van een ambtenaar in functie, huisvrede breuk en wederspannigheid. Vonnis 3 maanden gevangenis straf.
In 1908 wordt hij twee maal veroordeeld, mishandeling met een vonnis van 3 maanden, en mishandeling van een ambtenaar in functie waarvoor hij nog eens 4 weken kreeg.

Joseph, in 1900 veroordeeld wegens mishandeling en wederspannigheid, 14 dagen in de gevangenis.
In 1904 veroordeeld wegens mishandeling, 14 dagen in de gevangenis.

Martinus, in 1913 een veroordeling wegens vernieling. Vonnis Fl 10,- of 10 dagen gevangenis.

Koop, in 1902 belediging van een ambtenaar in functie. Fl 8,- of 8 dagen gevangenis straf.

Daarna blijft het stil rond de familie van Lier, en spreiden de familie leden zich door het land. Alle namen zijn terug te vinden in de database.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *